04 05 2011

Sokullu Mehmet Paşa

 

 
Sokullu Mehmed Paşa
Meşhur Osmanlı sadrazamlarındandır.Bosna’nın Sokol kasabasından,Şahinoğulları ailesine mensuptur.1505’te Sokol’da doğdu.Sultan Süleyman Han (1520-1566)zamaında ailesinin rızasıyla devşirme alındı.Zeka ve kabiliyeti,devlet memurlarının dikkatini çekti.Mehmed adıyla Edirne Sarayında,Osmanlı tahsil ve terbiyesiyle yetiştirildi.Edirne’den İstanbul ‘a getirilirek,Saray-ı Amire’de Enderun ‘un küçük odalar bölümüne alınıp,padişahın hizmetine girdi.Dürüstlüğü ve başarılı hizmetleri sayesinde sarayda çok önemli bir mevki olan Silahdarlığa tayin edildi.Sokullu Mehmed Paşa,Enderun’daki hizmetlerini tamamlayıp,Birun’da Kapucular Kethüdası oldu.1546’da Gelibolu Sancakbeyi olarak,Kaptan-ı deryalığa tayin edildi.Kanuni,1549 İran Seferi sırasında Sokullu’yu Rumeli Beylerbeyi olarak tayin etti.Sokullu Mehmed Paşa,İran harplerinin tekrar başlaması üzerine 1552-1553 kışını Tokat’ta geçirme emrini aldı.Sokullu Mehmed Paşa ,bu sefer esnasında sol kanatta Nahçivan Taarruzunda ve Gürcistan Harekatında vazife alarak üstün muvaffakiyet gösterdi.Sokullu,bu savaşlarda gözü pekliği,cesaretini ve askerlerini iyi sevk ve idare edebilmesinden dolayı,padişahın takdirini kazandı.Sultan Süleyman Han ,sefer dönüşü Amasya’da Sokullu’yu üçüncü vezir tayin ederek,kubbealtı vezirleri arasına aldı.Sokullu Mehmed Paşa ,harp taraftarı olmasa da,devletin çıkarları ve geleceği için Avysturya’ya harp ilan edilmesini istedi.Osmanlı Devletinin güçlenip büyümesi ve herşeyden de önce İslamiyetin yücelmesi için hiç durmadan cihad etmiş olan Sultan Süleyman Han yaşlı ve hasta olduğu halde ,bu sefere iştirak etti.5 Ağustosta Sigetvar Kalesi muhasara edildi.Sokullu Mehmed Paşa yapılan muhaberelerde büyük çabalar sarfetti,hatta gecelerini siperlerde dahi geçirdi.Sultan Selimm Han Sokullu’nun iktidar ,dirayet ve sadakatını takdir ettiğinden onu Sadaret makamında bıraktı.Sokullu’nun Selim Han zamanında,ilk icraatı Yemen ve Basra’da meydana gelen hadiseleri etkisiz hale getirmek oldu.Sokullu ,1568’de Edirne’ye tebrik için gelen Şah Tahmasb’ın elçisiyle görüştü.Osmanlı Devleti,Asya’daki Müslüman devletlerle sıkı münasebetler kurdu.Sokullu Padişahın da isteği doğrultusunda ilk iş olarak Açe Sultanına isteği yardımı gönderdi.Portekizlilerin Müslümanlara karşı yaptıkları baskıları etkisiz hale getirmek ve ayrıca Habeş,Hicaz veYemen’in emniyetini sağlamak için Süveyş Kanalının açılması yolunda teşebbüslerde bulunuldu.Sokullu,ileri görüşlü bir kimse olduğundan ,Don-Volga arasında kanal açılması için planlar yaptı.1568 yılında Şıkk-ı sani Defterdarı Kasım Bey ,Kefe Sancakbeyi tayin edilerek,kanal projesi için gerekli incelemeleri yapmakla vazifelendirildi.Sokullu Mehmed Paşanın Sadrazamlığı zamanında 1570’te Kıbrıs Adası fethedildi.Venedikliler,İnebahtı sonrasında ,Osmanlı Devletinin antlaşmayla Haçlılara taviz vereceğini zannediyorlardı.Sokullu Mehmed Paşa,Sultan Üçüncü Murad Han devrinde de beş yıl vezir-i azamlık yaptı .Sokullu Mehmed Paşa güzel konuşan ,ikna kabiliyetli,nazik ,son derece ahlaklı ve Türk-İslam alemi için faydalı hizmetlerde bulunmuş bir zattı.Son derece de dinine bağlı olup ,Halveti tarikatına mensuptu.Sultan Selim Hanın kızı İsmihanla evlenip ,damad-ı şehriya oldu.Geniş vakıflar ve hayır tesisleri kurdu.Azapkapısı Camii ile Kadırga’da kendi ismiyle anılan cami,medrese ve hayrat tesislerini yaptırmıştır.Ülkenin birçok yerinde cami,han,hamam,imaret gibi hayır müesseseleri yaptırıp,bu tesislere de çeşitli vakıflar kurmuştu.Sokullu ailesinden önemli devlet adamları yetişmiştir.
 

848
0
0
Yorum Yaz
Ödev Ödev Society Blogs
society blog