04 05 2011

Mehter Takımı

 

 
MEHTERHANE
Mehter olarak da bilinir, Osmanlı Devleti'nde askeri müzik örgütü. Ayrıca Mehterhane'de görevli müzikçiye de mehter denir. Mehterhane'nin Anadolu Sekçuklu sultanı III. Keykubad'ın Osman Gazi'ye beylik verdiğini belirtmek üzere tabl(davul) ve alem gönderdiği 1299 tarihinde kurulduğu kabul edilir. Yapısı ve düzeni. Tam örgütlü bir mehter takımında kös, davul, nakkare, halile, çevgan, nefir, boru gibi çalkılar yer alırdı. Bunların altı, yedi yada dokuz olmasına göre, mehter takımı da "altı kat", "yedi kat", "dokuz kat" diye nitelenirdi. Mehterhane-i Hakeni ya da Mehterhane-i Hümayun olarak anılan padişah mehteri, II. Mehmed (fatih) döneminde dokuz kat olarak düzenlenmişti. Bu sayı savaş dönemlerinde iki katına çıkarıldı. Sadrazam, vezir, vali gibi davlet ileri gelenlerinin de özel mehter takımları vardı. II. Mehmed döneminde yalnız ikindi namazlarından önce çalmaya başladı. Bunun dışında cüluslarsa, kılıç alaylarında, zafer müjdesi geldiğine, arife divanlarında, şehzade ve sultanların doğum ve sünnet düğünlerinde de çalardı. Eyüpsultan, Kasımpaşa, Galata, Tophane, Beşiktaş, Rumelihisarı, Yeniköy, Kavak, Beykoz, Anadoluhisarı, Üsküdar gibi semlerde geceleri yatsı namazından sonra ve halkı sabah namazına kaldırmak için güneş doğmadan hemen önce nevbet vurulurdu. Mehter bir yerden bir yere özel mehter yürüyüşüyle giderdi .Mehterhanenin amiri, takımın en yüksek subayı ve zurnazenlerin başı olan mehterbaşı idi. Yardımcısı başmehter ağa, tabizenlerin başıydı. Bu ikisi ile zilzenbaşı, boruzenbaşı ve nakkarezenbaşının giysileri al renkli kabut ya da çuha binişli al renkli çuha çakşırdan oluşurdu. Bunlar ayaklarına sarı mest giyerler, başlarına da al destar sararlaedı. Mehter takımının baş çavuşu ise kapaklı kollu sarı renkli dar entari ve sarı mest giyer, başına yeşil destar sarardı. Öbür müzikçiler lacivert ya da siyah renkli çuha biniş ve al renkli çuha ya da bez çakşır, ayaklarına da al mest giyerler başlarına yeşil destar sararlardı.Yeniçeri Ocağı'nın bir parçası olan mehterhane, 1826'da II. Mahmud tarafından ocakla birlikte kaldırıldı: daha sonra yerine Muzıka-yı Hümayun kuruldu. 1911'de Celal Esat Arseven ve Ahmed Muhtar Paşa'nın oluşturdukları yeni mehter takımı 1914'te yeniden örgütlendi. Bu dönemde eski boru ve nefirlerin yerini almak ve zurna ile birlikte kullanılmak üzere trompet, klarnet, trombon gibi üflemeli batı çalgıları da mehtere katıldı. Bu takım, Kurtuluşundan sonra da varlığını sürdürdü: ama sivil giysi zorunluluğunun getirilmesi üzerine 1935'te dağıtıldı. 1952'de İstanbul'daki Askeri Müze'ye bağlı yeni bir mehter takımı kuruldu. Bu takım haftanın belirli günlerinde halka açık konserler vermekte ve çeşitli resmi törenlere katılmaktadır. Mehter müzüği bestecileri Osmanlı ordusuna cesaret ve coşku verici, düşman askerini korkutucu melodiler yaratmaya özen göstermişlerdir. Osmanlıların Avrupa'nın ortalarına kadar ilerlemesi, 17 yüzyılda mehter müziğindeki birçok öğenin Avrupa müziğine de girmesine yol açmıştır. Bunların başında kös, nakkare, çevgan, halile gibi belirsiz ses veren vurmalı çalgıların kullanılması gelir. yrıca bazı Batılı bestecilerin yapıtlarında mehter müziğinden esinlenilmiş bölümler de vardır.

636
0
0
Yorum Yaz
Ödev Ödev Society Blogs
society blog